Το Αργοστόλι είναι η πρώτη εικόνα της Κεφαλονιάς για χιλιάδες επισκέπτες. Είναι λιμάνι, εμπορικό κέντρο, διοικητική πρωτεύουσα και η “βιτρίνα” ενός νησιού που ζει σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό.
Αυτό όμως δημιουργεί και μια μεγάλη ευθύνη.
Γιατί όταν μια πόλη δέχεται αυξημένη τουριστική πίεση χωρίς ανάλογο σχεδιασμό, η επιτυχία μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε πρόβλημα. Και σήμερα το βασικό ερώτημα που ακούγεται ολοένα πιο συχνά είναι σαφές:
Το Αργοστόλι αναπτύσσεται οργανωμένα ή απλώς αντέχει όσο μπορεί;
Ο τουρισμός δεν αρκεί να έρχεται
Πολλές διοικήσεις επαναπαύονται όταν βλέπουν κόσμο, κίνηση και γεμάτα καταστήματα. Θεωρούν ότι αυτό από μόνο του αποτελεί επιτυχία.
Δεν αποτελεί.
Ο τουρισμός δεν κρίνεται μόνο από τον αριθμό επισκεπτών. Κρίνεται από το αν η πόλη μπορεί να τους υποδεχθεί σωστά χωρίς να εξαντλεί τους κατοίκους της.
Κρίνεται από:
- μετακινήσεις,
- καθαριότητα,
- αισθητική,
- στάθμευση,
- δημόσιο χώρο,
- ποιότητα εμπειρίας,
- λειτουργία της αγοράς.
Αν αυτά πιέζονται κάθε χρόνο, τότε δεν υπάρχει επιτυχία. Υπάρχει υπερφόρτωση.
Η πόλη στα όριά της
Κάθε καλοκαίρι επανέρχονται γνώριμες εικόνες:
Κίνηση στους δρόμους.
Δυσκολία στάθμευσης.
Πίεση στις υπηρεσίες.
Ασφυξία σε σημεία του κέντρου.
Δημόσιος χώρος που δοκιμάζεται.
Αυτά μπορεί να θεωρούνται “φυσιολογικά” από κάποιους. Δεν είναι.
Είναι σημάδια ότι η πόλη λειτουργεί κοντά στα όριά της.
Και όταν μια πόλη λειτουργεί διαρκώς στα όρια, αργά ή γρήγορα χάνει ποιότητα.
Ο κάτοικος δεν πρέπει να πληρώνει το κόστος
Ο τουρισμός είναι πηγή εισοδήματος. Όμως όταν ο μόνιμος κάτοικος νιώθει ότι κάθε καλοκαίρι δυσκολεύεται να κινηθεί, να παρκάρει, να εξυπηρετηθεί ή να απολαύσει την ίδια του την πόλη, τότε δημιουργείται κοινωνική κόπωση.
Ο πολίτης δεν είναι κομπάρσος στον τόπο του.
Η επιτυχία ενός προορισμού μετριέται και από το αν ο κάτοικος συνεχίζει να νιώθει ότι η πόλη του τού ανήκει.
Αν όχι, τότε το μοντέλο ανάπτυξης έχει κενό.
Η βιτρίνα θέλει συντήρηση
Το Αργοστόλι ως τουριστική πρωτεύουσα χρειάζεται συνεχή φροντίδα.
- πεζοδρόμια λειτουργικά,
- κοινόχρηστοι χώροι προσεγμένοι,
- εικόνα πόλης καθαρή,
- φωτισμός,
- τάξη,
- προσβασιμότητα,
- αισθητική συνέπεια.
Δεν αρκεί η φυσική ομορφιά της Κεφαλονιάς να καλύπτει αδυναμίες.
Ο επισκέπτης βλέπει τα πάντα. Και σήμερα οι προορισμοί κρίνονται άμεσα, δημόσια και διεθνώς.
Ζούμε από τη δυναμική του νησιού ή από δημοτικό σχέδιο;
Αυτό είναι ίσως το πιο κρίσιμο πολιτικό ερώτημα.
Η Κεφαλονιά έχει ισχυρό brand από μόνη της. Φύση, παραλίες, όνομα, διεθνή αναγνωρισιμότητα.
Άρα όταν ο τουρισμός πηγαίνει καλά, πρέπει να ξεχωρίζουμε:
Είναι αποτέλεσμα σοβαρού τοπικού σχεδιασμού ή θα συνέβαινε έτσι κι αλλιώς λόγω του ίδιου του νησιού;
Αν ισχύει κυρίως το δεύτερο, τότε η διοίκηση καρπώνεται μια δυναμική που δεν δημιούργησε.
Και αυτό έχει σημασία.
Η πόλη χρειάζεται επόμενη μέρα
Δεν αρκεί να περάσει άλλη μία σεζόν. Χρειάζεται μακροπρόθεσμη πολιτική:
- διαχείριση ροών επισκεπτών,
- νέοι χώροι στάθμευσης,
- βιώσιμη κινητικότητα,
- προστασία κατοίκων,
- αναβάθμιση δημόσιου χώρου,
- ψηφιακές υπηρεσίες,
- ποιοτική εμπειρία.
Χωρίς αυτά, κάθε χρονιά θα μοιάζει με πρόχειρη διαχείριση πίεσης.
Και κάποια στιγμή το μοντέλο θα κουράσει.
Η αγορά θέλει σταθερότητα, όχι μόνο κόσμο
Οι επαγγελματίες δεν χρειάζονται μόνο επισκέπτες. Χρειάζονται πόλη που λειτουργεί.
Μια πόλη που επιτρέπει πρόσβαση, που εξυπηρετεί, που δεν δημιουργεί αποθάρρυνση, που κρατά τον επισκέπτη περισσότερο χρόνο στο κέντρο.
Όταν η εμπειρία είναι δύσκολη, το χρήμα περνά αλλά δεν ριζώνει.
Και αυτό φαίνεται σε βάθος χρόνου.
Το μεγάλο ρίσκο της αδράνειας
Ορισμένες φορές οι πόλεις με τουριστική επιτυχία παγιδεύονται σε ένα επικίνδυνο συμπέρασμα:
“Αφού έρχεται κόσμος, όλα πάνε καλά.”
Είναι λάθος.
Ο κόσμος μπορεί να συνεχίσει να έρχεται για χρόνια, ενώ η πόλη εσωτερικά φθείρεται.
Και όταν η φθορά γίνει εμφανής, τότε η διόρθωση είναι πολύ δυσκολότερη.
Το ερώτημα για τη διοίκηση Μιχαλάτου
Ο Θεόφιλος Μιχαλάτος και η δημοτική αρχή μπορούν να υποστηρίξουν ότι διαχειρίστηκαν δύσκολες συνθήκες και στήριξαν την τουριστική εικόνα της πόλης.
Όμως η πραγματική κρίση είναι άλλη:
Άφησαν πίσω τους ένα καλύτερα οργανωμένο Αργοστόλι ή απλώς ένα Αργοστόλι που αντέχει ακόμα;
Αν η απάντηση γέρνει προς το δεύτερο, τότε το πρόβλημα δεν είναι σημερινό.
Είναι στρατηγικό.
Γιατί ο τουρισμός χωρίς σχέδιο μοιάζει κερδοφόρος… μέχρι να εμφανιστεί ο λογαριασμός.
