Στην τοπική αυτοδιοίκηση, η διαφάνεια δεν είναι πολυτέλεια — είναι υποχρέωση.
Κι όμως, στην Κεφαλονιά φαίνεται πως η έννοια αυτή αντιμετωπίζεται συχνά σαν ενοχλητική λεπτομέρεια.
Από τις καταγγελίες για προσλήψεις χωρίς σαφή κριτήρια, μέχρι τη χρήση δημοτικών κτιρίων για αμφιλεγόμενους σκοπούς, η δημόσια διοίκηση δείχνει μια επικίνδυνη αδιαφορία για το δικαίωμα του πολίτη να γνωρίζει.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα τοπικών μέσων [Kefaloniapress, Portoni.gr, Ekefalonia.gr], υπάρχουν επανειλημμένες αναφορές για διορισμούς προσωπικού στην ΕΔΑΚΙ που φέρονται να έγιναν χωρίς ανοικτή διαδικασία ή αξιοκρατικά κριτήρια.
Παράλληλα, υπόθεση που απασχόλησε έντονα την κοινή γνώμη αφορά τη μετατροπή δημοτικού κτιρίου, το οποίο προοριζόταν για Πινακοθήκη, σε «Μουσείο Σκλάβου».
Το πρόβλημα δεν είναι το όνομα — είναι η διαδικασία.
Ποιος αποφάσισε, πότε, με ποια απόφαση, και γιατί δεν υπήρξε διαβούλευση με τους δημότες;
Πίσω από κάθε τέτοιο γεγονός, κρύβεται η ίδια παθογένεια:
μια διοίκηση που λειτουργεί στο σκοτάδι, χωρίς τεκμηριωμένο σχεδιασμό, χωρίς λογοδοσία.
Και όταν κάποιος επιχειρεί να ρωτήσει, το «τείχος της σιωπής» σηκώνεται.
Δεν χρειάζεται να είναι κανείς νομικός για να καταλάβει ότι οι δήμοι υποχρεούνται από το Νόμο 3861/2010 να αναρτούν όλες τις αποφάσεις τους στη «Διαύγεια».
Αν μια απόφαση δεν έχει αναρτηθεί, θεωρείται νομικά ανυπόστατη.
Αν έχει αναρτηθεί με ελλιπή στοιχεία, ο πολίτης έχει δικαίωμα να ζητήσει πλήρη πρόσβαση.
Αν αρνηθούν, η προσφυγή στον Συνήγορο του Πολίτη ή στην Αρχή Διαφάνειας είναι νόμιμη και θεμιτή.
Αυτό που λείπει, όμως, δεν είναι οι νόμοι — είναι η κουλτούρα λογοδοσίας.
Σε μια τοπική κοινωνία που βασίζεται στην εμπιστοσύνη και στη συμμετοχή, η διαφάνεια δεν είναι απειλή· είναι ασπίδα.
Και κάθε φορά που μια δημοτική αρχή επιχειρεί να παρακάμψει διαδικασίες ή να μετατρέψει τη δημόσια περιουσία σε προσωπικό χώρο επιρροής, ο θεσμός της αυτοδιοίκησης τραυματίζεται.
Το ζητούμενο δεν είναι πια αν έγιναν λάθη — αυτά αποδεικνύονται εύκολα με αριθμούς.
Το ζητούμενο είναι αν υπάρχει βούληση να διορθωθούν.
Αντί για υπεκφυγές και σιωπή, ο Δήμος θα μπορούσε να προχωρήσει σε μια απλή, γενναία κίνηση:
να δημοσιοποιήσει όλες τις αποφάσεις προσλήψεων, τις εισηγήσεις και τα πρακτικά χρήσης δημοτικών ακινήτων.
Μόνο έτσι θα τελειώσει η συζήτηση.
Μέχρι τότε, τα ερωτήματα θα αιωρούνται — και η σκιά της αδιαφάνειας θα βαραίνει όλο και περισσότερο μια τοπική διοίκηση που φαίνεται να έχει ξεχάσει ποιον υπηρετεί.