Στην πολιτική, ο πολίτης μπορεί να συγχωρέσει λάθη. Μπορεί να δείξει κατανόηση σε δυσκολίες, καθυστερήσεις ή αστοχίες. Αυτό που δύσκολα συγχωρεί είναι όταν νιώθει πως του υποσχέθηκαν πολλά και τελικά πήρε λίγα.
Και αυτή ακριβώς είναι η συζήτηση που ακούγεται ολοένα και πιο έντονα γύρω από τη διοίκηση του Θεόφιλου Μιχαλάτου στον Δήμο Αργοστολίου: το χάσμα ανάμεσα στις προσδοκίες που καλλιεργήθηκαν και στην πραγματικότητα που βιώνεται σήμερα.
Γιατί κάθε νέα δημοτική αρχή ανεβαίνει με ελπίδα. Το ερώτημα είναι με τι κατεβαίνει.
Όταν οι λέξεις δημιουργούν προσδοκίες
Οι εκλογές δεν κερδίζονται μόνο με πρόσωπα. Κερδίζονται με υποσχέσεις, με σχέδιο, με αφήγημα αλλαγής.
Υποσχέσεις για καλύτερη πόλη.
Για σύγχρονο Δήμο.
Για έργα που θα αλλάξουν την εικόνα.
Για καθημερινότητα που θα βελτιωθεί αισθητά.
Για αποτελεσματική διοίκηση.
Όλα αυτά είναι θεμιτά. Όμως όταν οι δεσμεύσεις είναι μεγάλες, μεγάλη γίνεται και η ευθύνη της υλοποίησης.
Και όταν η υλοποίηση δεν πείθει, γεννιέται το πιο επικίνδυνο πολιτικό συναίσθημα: η απογοήτευση.
Ο χρόνος δεν είναι πια δικαιολογία
Στην αρχή κάθε θητείας υπάρχει περίοδος ανοχής. Οι πολίτες περιμένουν, δίνουν χρόνο, κατανοούν μεταβατικές δυσκολίες.
Όμως μετά από χρόνια διοίκησης, το επιχείρημα “χρειαζόμαστε χρόνο” εξαντλείται.
Ο χρόνος πλέον μετατρέπεται σε μέτρο ευθύνης.
Και σήμερα στο Αργοστόλι, αρκετοί πολίτες αναρωτιούνται:
Αν όχι τώρα, πότε;
Αν όχι μετά από τόσα χρόνια, πότε θα φανεί ολοκληρωμένα το αποτέλεσμα;
Η υπομονή της κοινωνίας δεν είναι ανεξάντλητη.
Το κενό ανάμεσα σε εξαγγελίες και καθημερινότητα
Η πραγματική πολιτική φθορά δεν προκύπτει επειδή δεν έγιναν όλα. Αυτό είναι αδύνατο σε κάθε διοίκηση.
Προκύπτει όταν ο πολίτης νιώθει ότι η εικόνα που του παρουσιάστηκε δεν συμβαδίζει με όσα ζει.
Όταν ακούει για πρόοδο αλλά βλέπει τα ίδια προβλήματα.
Όταν ακούει για αναβάθμιση αλλά νιώθει στασιμότητα.
Όταν ακούει για σχέδιο αλλά συναντά αποσπασματικές κινήσεις.
Εκεί δημιουργείται το κενό εμπιστοσύνης.
Και αυτό το κενό δύσκολα κλείνει με ανακοινώσεις.
Οι μικρές νίκες δεν αρκούν
Κάθε διοίκηση έχει να επιδείξει μικρές ή μεσαίες επιτυχίες. Είναι φυσιολογικό και αναμενόμενο.
Όμως όταν οι πολίτες περίμεναν μεγάλες τομές, οι μικρές νίκες δεν αρκούν για να αλλάξουν τη συνολική αίσθηση.
Ο δημότης δεν αξιολογεί με διοικητικά κριτήρια. Αξιολογεί βιωματικά.
Αν η πόλη δεν έγινε αισθητά πιο λειτουργική, πιο καθαρή, πιο οργανωμένη, πιο σύγχρονη, τότε δύσκολα πείθεται ότι κάτι ουσιαστικό άλλαξε.
Και αυτό είναι πολιτικά βαρύτερο από μια μεμονωμένη αστοχία.
Η πιο επικίνδυνη φράση για κάθε εξουσία
Υπάρχει μια φράση που ακούγεται συχνά όταν μια διοίκηση φθείρεται:
“Τα ίδια και τα ίδια.”
Αυτή η φράση είναι πιο σοβαρή από κάθε σκληρή επίθεση της αντιπολίτευσης.
Γιατί σημαίνει ότι ο πολίτης δεν βλέπει διαφοροποίηση. Δεν βλέπει πρόοδο. Δεν περιμένει πια έκπληξη.
Όταν η κοινωνία πάψει να περιμένει, αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση.
Η εμπιστοσύνη χτίζεται δύσκολα, χάνεται εύκολα
Η εμπιστοσύνη προς μια δημοτική αρχή δεν στηρίζεται μόνο στο αν “έκανε πράγματα”. Στηρίζεται στο αν ο πολίτης πιστεύει ότι ειπώθηκε η αλήθεια, ότι υπήρξε σοβαρότητα και ότι έγινε η μέγιστη δυνατή προσπάθεια.
Αν ο πολίτης νιώσει υπερβολή, ωραιοποίηση ή ανακύκλωση υποσχέσεων, τότε η δυσπιστία μεγαλώνει.
Και όταν χαθεί η εμπιστοσύνη, ακόμα και ένα καλό έργο αντιμετωπίζεται με καχυποψία.
Αυτό είναι το πιο δύσκολο σημείο για κάθε διοίκηση.
Οι δημότες δεν ζητούν τελειότητα
Δεν ζητούν έναν Δήμο χωρίς λάθη. Ζητούν έναν Δήμο που:
- λέει τα πράγματα όπως είναι,
- δεν υπερπουλά μικρές κινήσεις,
- έχει σαφείς προτεραιότητες,
- λύνει προβλήματα σταθερά,
- σέβεται την υπομονή των πολιτών,
- δεν ζητά συνεχώς νέα πίστωση χρόνου.
Αυτή είναι η βάση της σχέσης εμπιστοσύνης.
Η χαμένη υπόσχεση της αλλαγής
Κάθε νέα διοίκηση έρχεται με το σύνθημα της αλλαγής. Αν περάσουν τα χρόνια και η κοινωνία δεν τη νιώσει, τότε η υπόσχεση θεωρείται ανεκπλήρωτη.
Στο Αργοστόλι, το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι τι ειπώθηκε τότε. Είναι τι πιστεύεται σήμερα.
Πιστεύουν οι πολίτες ότι η πόλη μπήκε σε νέα τροχιά;
Πιστεύουν ότι αξιοποιήθηκε ο χρόνος;
Πιστεύουν ότι άξιζαν οι προσδοκίες που καλλιεργήθηκαν;
Αν οι απαντήσεις δεν είναι καθαρές, τότε το πολιτικό μήνυμα είναι εξίσου καθαρό.
Η επόμενη μέρα θα κριθεί στην αξιοπιστία
Ο Θεόφιλος Μιχαλάτος και η δημοτική αρχή μπορούν να παρουσιάσουν το δικό τους απολογισμό. Είναι αναμενόμενο και θεμιτό.
Όμως οι εκλογές δεν κρίνονται στους φακέλους έργων. Κρίνονται στο συναίσθημα εμπιστοσύνης.
Και σήμερα το βασικό ζήτημα δεν είναι αν έγιναν παρεμβάσεις. Είναι αν οι πολίτες πιστεύουν ακόμα.
Γιατί όταν οι υποσχέσεις θεωρηθούν λόγια χωρίς αντίκρισμα, η μεγαλύτερη ζημιά δεν είναι λειτουργική.
Είναι πολιτική.
Και όταν χαθεί η εμπιστοσύνη, κανένα σύνθημα δεν αρκεί για να την επαναφέρει εύκολα.
