Η Διοίκηση των Ημετέρων; Τα Ερωτήματα για Στελέχωση, Επιλογές και Αξιοκρατία στον Δήμο Αργοστολίου

Σε κάθε μορφή εξουσίας υπάρχει ένα τεστ που αποκαλύπτει πολλά περισσότερα από λόγια και συνθήματα: ποιοι επιλέγονται και γιατί.

Οι δρόμοι, τα έργα και οι ανακοινώσεις έχουν σημασία. Όμως ο τρόπος με τον οποίο στελεχώνεται μια διοίκηση αποκαλύπτει την πραγματική της φιλοσοφία.

Επιλέγονται οι ικανότεροι;
Οι πιο κατάλληλοι;
Οι πιο αποτελεσματικοί;
Ή εκείνοι που βολεύουν πολιτικά, προσωπικά ή εκλογικά;

Και γύρω από τη διοίκηση του Θεόφιλου Μιχαλάτου, αυτό το ερώτημα φαίνεται να απασχολεί ολοένα και περισσότερους πολίτες:

Λειτουργεί ο Δήμος με αξιοκρατία ή με λογική ημετέρων;

Οι πολίτες παρατηρούν περισσότερα απ’ όσο νομίζουν πολλοί

Σε μικρές και μεσαίες κοινωνίες, ο κόσμος βλέπει.

Βλέπει ποιος αναβαθμίζεται ξαφνικά.
Βλέπει ποιος αποκτά ρόλο χωρίς εμφανές έργο.
Βλέπει ποιος βρίσκεται συνεχώς κοντά στην εξουσία.
Βλέπει ποιος παραμένει, ό,τι κι αν συμβεί.
Βλέπει ποιος μένει εκτός, παρότι θεωρείται ικανός.

Μπορεί να μη μιλά πάντα δημόσια. Αλλά καταγράφει.

Και αυτή η κοινωνική καταγραφή γίνεται αργότερα πολιτική κρίση.

Η αξιοκρατία δεν είναι σύνθημα

Πολλές διοικήσεις επικαλούνται αξιοκρατία. Λίγες την αποδεικνύουν.

Αξιοκρατία σημαίνει:

καθαρά κριτήρια,
σωστοί άνθρωποι στις σωστές θέσεις,
ευθύνη με βάση ικανότητα,
αξιολόγηση αποτελέσματος,
αλλαγές όταν κάτι δεν λειτουργεί.

Αντίθετα, όταν οι θέσεις μοιάζουν προϊόν ισορροπιών, προσωπικών σχέσεων ή εκλογικών ανταμοιβών, η λέξη χάνει το νόημά της.

Και οι πολίτες το καταλαβαίνουν γρήγορα.

Η λογική της “παρέας”

Το μεγαλύτερο πρόβλημα πολλών διοικήσεων δεν είναι η διαφθορά ούτε η κακή πρόθεση. Είναι κάτι πιο ύπουλο:

Η λογική της παρέας.

Να επιλέγονται όσοι είναι γνώριμοι.
Όσοι είναι βολικοί.
Όσοι δεν δημιουργούν αντιρρήσεις.
Όσοι χρωστούν πολιτικά.
Όσοι δεν αμφισβητούν.

Αυτό δημιουργεί βραχυπρόθεσμη άνεση για τον επικεφαλής, αλλά μακροπρόθεσμα αδυναμία για τον οργανισμό.

Γιατί μια διοίκηση γεμάτη βολικούς ανθρώπους σπάνια παράγει μεγάλες λύσεις.

Όταν η ικανότητα μένει απ’ έξω

Σε κάθε κοινωνία υπάρχουν άνθρωποι με γνώση, εμπειρία, ιδέες και διάθεση προσφοράς.

Όταν αυτοί μένουν στο περιθώριο ενώ προωθούνται άλλοι με ασαφή κριτήρια, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι καταστροφικό:

Δεν μετράει η αξία. Μετράει η σχέση.

Και όταν παγιωθεί αυτό το αίσθημα, αποθαρρύνονται οι σοβαροί άνθρωποι από το να συμμετέχουν.

Τότε η διοίκηση κλείνεται όλο και περισσότερο στον εαυτό της.

Ο Δήμος δεν είναι λάφυρο

Μετά από κάθε εκλογή υπάρχει ο πειρασμός να αντιμετωπίζεται ο μηχανισμός ως χώρος επιρροής.

Να δοθούν ρόλοι.
Να ικανοποιηθούν προσδοκίες.
Να ισορροπηθούν ομάδες.
Να τακτοποιηθούν εσωτερικά μέτωπα.

Όμως ένας Δήμος δεν είναι λάφυρο εκλογικής νίκης.

Είναι θεσμός που ανήκει σε όλους τους δημότες.

Όταν αυτό ξεχνιέται, ξεκινά η διοικητική παρακμή.

Η απόδοση είναι ο τελικός κριτής

Αν μια ομάδα στελεχών λειτουργεί άψογα, λύνει προβλήματα, φέρνει αποτέλεσμα και προχωρά την πόλη, τότε η κοινωνία συγχωρεί πολλές επιλογές.

Όταν όμως συνυπάρχουν παράπονα για καθημερινότητα, αίσθηση στασιμότητας και ερωτήματα για πρόσωπα, τότε η συζήτηση αλλάζει.

Και γίνεται εύλογη:

Μήπως οι επιλογές δεν ήταν οι σωστές;

Η σιωπή γεννά περισσότερα ερωτήματα

Όταν μια διοίκηση δεν εξηγεί γιατί τοποθετεί συγκεκριμένα πρόσωπα, γιατί αναβαθμίζει κάποιους ή γιατί κρατά άλλους παρά την κριτική, το κενό γεμίζει με υποθέσεις.

Και οι υποθέσεις συνήθως είναι πιο επιβαρυντικές από την αλήθεια.

Η διαφάνεια προστατεύει τη διοίκηση όσο και τον πολίτη.

Η αδιαφάνεια τραυματίζει και τους δύο.