Υπάρχουν πολιτικές αντιπαραθέσεις που παράγουν αποτέλεσμα. Αποκαλύπτουν στοιχεία, επιβάλλουν διορθώσεις, αναγκάζουν τη διοίκηση να λογοδοτήσει και βοηθούν τους πολίτες να καταλάβουν τι πραγματικά συμβαίνει.
Και υπάρχουν και οι άλλες.
Εκείνες που θυμίζουν κακοπαιγμένο θέατρο, με πρωταγωνιστές οι οποίοι αλληλοκατηγορούνται, αλληλοπροσβάλλονται και εμφανίζονται διαδοχικά ως τιμητές της διαφάνειας, ενώ ο δημότης παραμένει θεατής ενός κουραστικού έργου χωρίς τέλος.
Η νέα παρέμβαση της Δημοτικής Κίνησης Πολιτών «ΦΑΡΟΣ», η οποία δημοσιεύθηκε στο eKefalonia, δεν χαρίζεται ούτε στον δήμαρχο Αργοστολίου Θεόφιλο Μιχαλάτο ούτε στον επικεφαλής της αντιπολίτευσης Γιάννη Λυκούδη. Τους κατηγορεί πολιτικά ότι οι παρατάξεις που υπηρετούν έχουν «κατακτήσει το στέμμα του ρουσφετιού» και χαρακτηρίζει τη μεταξύ τους διαμάχη υποκριτική και θεατρική. Πρόκειται για πολιτική καταγγελία της συγκεκριμένης κίνησης, όχι για δικαστικά διαπιστωμένο γεγονός. Όμως το πολιτικό ερώτημα που θέτει είναι καίριο: με ποια αξιοπιστία συζητούν για το ρουσφέτι άνθρωποι και παρατάξεις που καλούνται πρώτα να αποδείξουν, με στοιχεία και όχι με διακηρύξεις, ότι έχουν αποκοπεί από τις πρακτικές που καταγγέλλουν;
Ο «ΦΑΡΟΣ» δεν περιορίζεται σε μία φράση εντυπωσιασμού. Μιλά για έλλειμμα δημοκρατικής λειτουργίας, απαξίωση του Δημοτικού Συμβουλίου, τοξικότητα και παρακμή. Ρωτά τον Γιάννη Λυκούδη πού βρισκόταν επί επτά χρόνια και γιατί θυμήθηκε τώρα τους πολίτες. Παράλληλα στρέφεται και προς τον δήμαρχο, απαιτώντας την «οφειλόμενη λογοδοσία». Αυτή ακριβώς είναι η πολιτική ουσία: κανείς δεν δικαιούται να παριστάνει τον αμόλυντο σωτήρα όταν αποφεύγει να δώσει πλήρεις, συγκεκριμένες και ελέγξιμες απαντήσεις για τη δική του διαδρομή.
Ο δήμαρχος δεν είναι σχολιαστής — είναι ο άνθρωπος που διοικεί
Ο Θεόφιλος Μιχαλάτος δεν εξελέγη για να κερδίζει λεκτικές μονομαχίες. Δεν είναι πολιτικός σχολιαστής ούτε αρχηγός μιας παράταξης που βρίσκεται στο περιθώριο και απλώς επισημαίνει προβλήματα. Είναι ο δήμαρχος. Έχει την εξουσία, την πλειοψηφία, τον διοικητικό μηχανισμό και, συνεπώς, τη μεγαλύτερη ευθύνη.
Όταν η αντιπολίτευση καταγγέλλει καθυστερήσεις έργων, οικονομική αδιαφάνεια, απευθείας αναθέσεις ή εξυπηρετήσεις «ημετέρων», η δημοτική αρχή δεν αρκεί να απαντά ότι ο καταγγέλλων «φαντασιώνεται σκάνδαλα». Αυτή είναι η διατύπωση που χρησιμοποίησε επίσημη ανακοίνωση του Δήμου Αργοστολίου εναντίον του Γιάννη Λυκούδη. Μπορεί πολιτικά η δημοτική αρχή να θεωρεί τις καταγγελίες ανυπόστατες. Οφείλει όμως να το αποδεικνύει με αναλυτικά στοιχεία: ποιος έλαβε κάθε ανάθεση, με ποια διαδικασία, για ποιο ποσό, με πόσες προσφορές, με ποιο αποτέλεσμα και με ποια αξιολόγηση του παραδοτέου.
Η διαφάνεια δεν ασκείται με επίθετα. Ασκείται με έγγραφα.
Η λογοδοσία δεν είναι ένα δελτίο Τύπου με εξυπνάδες απέναντι στην αντιπολίτευση. Είναι η οργανωμένη, δημόσια και επαναλαμβανόμενη παρουσίαση του έργου της διοίκησης, των δαπανών της, των καθυστερήσεών της και των αποτυχιών της.
Σε δημοσίευμα του Kefalonia Press αναφέρεται ότι ο Θεόφιλος Μιχαλάτος είχε δώσει μία συνέντευξη Τύπου στην αρχή της πρώτης θητείας του και ότι, σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, δεν είχε υλοποιηθεί η υπόσχεση για μηνιαίο δημόσιο απολογισμό επί 53 μήνες. Η αναφορά αυτή προέρχεται από δημοσιογραφικό κείμενο και πρέπει να κριθεί μαζί με οποιαδήποτε απάντηση του Δήμου. Πολιτικά, όμως, δημιουργεί ένα απλό ερώτημα: γιατί να χρειάζεται ο πολίτης να ψάχνει μέσα σε ανακοινώσεις και κομματικές αντιπαραθέσεις για να μάθει τι έκανε η διοίκηση με τα χρήματά του;
Η Λαγκάδα δεν προσφέρεται για επικοινωνιακά παιχνίδια
Ακόμη σοβαρότερη είναι η αντιπαράθεση για την παράνομη χωματερή στη Λαγκάδα. Σε ανακοίνωση της «Ισχυρής Κεφαλονιάς», που δημοσιεύθηκε από το eKefalonia, υποστηρίζεται ότι η δημοτική αρχή γνώριζε από το καλοκαίρι του 2024 την ύπαρξή της, ότι είχε προηγηθεί έγγραφο της Αστυνομίας και εισαγγελική διερεύνηση, ενώ αναφέρονται αυτοψίες της Περιφέρειας τον Ιανουάριο και τον Ιούνιο του 2025. Η ανακοίνωση παραθέτει ως ευρήματα υλικά που χαρακτηρίζονται δυνητικά επικίνδυνα, καθώς και αναφορά σε έντονη, πιθανώς τοξική δυσοσμία μετά από πυρκαγιά.
Αυτοί είναι ισχυρισμοί της αντιπολίτευσης και αποσπάσματα τα οποία η ίδια δηλώνει ότι προέρχονται από πορίσματα αυτοψιών. Δεν είναι σωστό να υιοθετούνται αυτομάτως ως οριστικό κατηγορητήριο. Είναι όμως εξίσου απαράδεκτο να χάνονται μέσα στη λάσπη της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Για ζητήματα δημόσιας υγείας και περιβάλλοντος δεν χωρούν μισόλογα. Ο Δήμος οφείλει να δημοσιεύσει αυτούσιες όλες τις σχετικές εκθέσεις, την ημερομηνία κατά την οποία ενημερώθηκε, τις ενέργειες στις οποίες προχώρησε, τα μέτρα προστασίας που έλαβε και τις απαντήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών.
Ούτε «φαντασιώσεις σκανδάλων» ούτε κραυγές περί συγκάλυψης αρκούν.
Τα έγγραφα στη δημοσιότητα. Όλα.
Και όποιος είπε ψέματα, είτε διοίκηση είτε αντιπολίτευση, να αναλάβει το κόστος.
Ο Λυκούδης δεν μπορεί να εμφανίζεται ως αλεξιπτωτιστής της κάθαρσης
Από την άλλη πλευρά, ο Γιάννης Λυκούδης έχει επιλέξει μια πολιτική στρατηγική διαρκούς μετωπικής επίθεσης. Σε παρεμβάσεις του έχει μιλήσει για «διάλυση», «αλαζονεία», «παρακμή», οικονομική αδιαφάνεια, καθημερινές απευθείας αναθέσεις και εξυπηρετήσεις επιχειρηματιών. Έχει επίσης καταγγείλει, σε συνέντευξή του, «υπόγειες εξυπηρετήσεις ημετέρων», φίμωση της αντιπολίτευσης και έλεγχο μέσων ενημέρωσης από τον δήμαρχο. Πρόκειται για ιδιαίτερα βαριές πολιτικές κατηγορίες, οι οποίες δημοσιεύθηκαν σε τοπικά μέσα αλλά δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως αποδεδειγμένα γεγονότα χωρίς συγκεκριμένα στοιχεία.
Και εδώ ακριβώς ξεκινά η δική του ευθύνη.
Όποιος χρησιμοποιεί τόσο βαριές λέξεις οφείλει να καταθέτει ονόματα, ημερομηνίες, αποφάσεις, ποσά, συμβάσεις και αποδεικτικά στοιχεία. Διαφορετικά η καταγγελία εκφυλίζεται σε πολιτική ομίχλη: ακούγεται τρομακτική, δημιουργεί εντυπώσεις, αλλά δεν επιτρέπει στον πολίτη να ελέγξει τίποτα.
Δεν αρκεί ο κ. Λυκούδης να λέει ότι αποκαλύπτει την αλήθεια. Πρέπει να την τεκμηριώνει.
Δεν αρκεί να καταγγέλλει τις απευθείας αναθέσεις. Πρέπει να παρουσιάζει πλήρη πίνακα των υποθέσεων που θεωρεί προβληματικές και να εξηγεί ποια διάταξη, ποια αρχή χρηστής διοίκησης ή ποιο δημόσιο συμφέρον θεωρεί ότι παραβιάστηκε.
Δεν αρκεί να μιλά για ρουσφέτια. Πρέπει να δηλώσει ποιο ακριβώς σύστημα επιλογής προσωπικού, συνεργατών και αναδόχων θα εφαρμόσει ο ίδιος, ώστε κανείς να μη χρειάζεται να βασίζεται στις καλές του προθέσεις.
Ο «ΦΑΡΟΣ» τού θέτει ευθέως το ερώτημα: «Επτά χρόνια πού ήσασταν;». Αυτό δεν αποτελεί απόδειξη ενοχής για οτιδήποτε. Είναι όμως απολύτως θεμιτό πολιτικό ερώτημα για κάποιον που φιλοδοξεί να εμφανιστεί ως εκφραστής της ρήξης με ένα σύστημα το οποίο καταγγέλλει.
Δύο στρατόπεδα και ένας διαρκώς χαμένος δημότης
Ο δήμαρχος εμφανίζει τον αντίπαλό του ως παραγωγό παραπληροφόρησης και ανύπαρκτων σκανδάλων. Ο Λυκούδης παρουσιάζει τον δήμαρχο ως φορέα αδιαφάνειας, εξυπηρετήσεων και παρακμής. Ο «ΦΑΡΟΣ» καταγγέλλει και τους δύο ότι αναπαράγουν το ίδιο πολιτικό μοντέλο και ότι η διαμάχη τους για το ρουσφέτι είναι υποκριτική.
Και ο πολίτης τι παίρνει από όλα αυτά;
Παίρνει ανακοινώσεις.
Παίρνει χαρακτηρισμούς.
Παίρνει βίντεο, ανταπαντήσεις και πολιτικές παραστάσεις.
Εκείνο που δεν παίρνει πάντοτε είναι έναν πλήρη, συγκεντρωτικό και κατανοητό δημόσιο απολογισμό.
Πόσα χρήματα διατέθηκαν με απευθείας αναθέσεις ανά έτος;
Ποιοι ανάδοχοι επαναλαμβάνονται;
Ποια έργα καθυστέρησαν και για ποιον λόγο;
Ποιες συμβάσεις παραδόθηκαν εγκαίρως;
Ποιες απέτυχαν;
Τι συνέβη στη Λαγκάδα, πότε ενημερώθηκε ο Δήμος και ποιος ενήργησε;
Ποια είναι τα πραγματικά στοιχεία για τα ανταποδοτικά τέλη, τις εισπράξεις και τις υπηρεσίες που παρέχονται;
Ο Γιάννης Λυκούδης έχει υποστηρίξει ότι τα ανταποδοτικά τέλη των επιχειρήσεων αυξήθηκαν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, ενώ οι εισπράξεις μειώνονταν. Αυτός είναι πολιτικός ισχυρισμός της αντιπολίτευσης και χρειάζεται διασταύρωση με τους επίσημους προϋπολογισμούς, απολογισμούς και πίνακες εισπράξεων του Δήμου. Η δημοτική αρχή δεν πρέπει απλώς να τον απορρίψει. Πρέπει να δημοσιεύσει τα δεδομένα σε μορφή που να επιτρέπει στον πολίτη να δει ποιος λέει την αλήθεια.
Η ώρα της απόδειξης και για τους δύο
Ο Θεόφιλος Μιχαλάτος πρέπει να απαντήσει όχι ως θιγόμενος πολιτικός, αλλά ως υπόλογος δήμαρχος. Με πλήρη δημοσιοποίηση στοιχείων, τακτικές συνεντεύξεις Τύπου, πραγματικό έλεγχο στο Δημοτικό Συμβούλιο και συγκεκριμένες απαντήσεις σε κάθε σοβαρή καταγγελία.
Ο Γιάννης Λυκούδης πρέπει να πάψει να θεωρεί ότι η ένταση των λέξεων υποκαθιστά το βάρος των αποδείξεων. Αν διαθέτει στοιχεία, να τα καταθέσει δημόσια, ολοκληρωμένα και με τρόπο που να αντέχει στον νομικό, οικονομικό και πολιτικό έλεγχο. Αν δεν διαθέτει, να σταματήσει να δηλητηριάζει τη δημόσια συζήτηση με κατηγορίες που δεν μπορεί να αποδείξει.
Και οι δύο πρέπει να απαντήσουν στο ίδιο θεμελιώδες ερώτημα:
Θέλουν πραγματικά έναν Δήμο με κανόνες ή απλώς θέλουν να ελέγχουν οι ίδιοι τον μηχανισμό;
Η δημοκρατία δεν κινδυνεύει μόνο από το ρουσφέτι. Κινδυνεύει και από την υποκρισία εκείνων που το καταγγέλλουν μόνο όταν βρίσκονται απέναντι από την εξουσία.
Κινδυνεύει από διοικήσεις που μπερδεύουν την εκλογική πλειοψηφία με λευκή επιταγή.
Κινδυνεύει από αντιπολιτεύσεις που μετατρέπουν κάθε υπόνοια σε βεβαιότητα και κάθε διαφωνία σε σκάνδαλο.
Κινδυνεύει από ένα Δημοτικό Συμβούλιο που, αντί να είναι χώρος ελέγχου, επιχειρημάτων και αποφάσεων, παρουσιάζεται στον πολίτη ως αρένα προσωπικών συγκρούσεων.
Το Αργοστόλι δεν χρειάζεται άλλους αυτόκλητους σωτήρες.
Χρειάζεται ανοιχτά δεδομένα, καθαρούς κανόνες, πραγματική λογοδοσία και πολιτικούς που να μη φοβούνται ούτε τις ερωτήσεις ούτε τα στοιχεία.
Μέχρι τότε, κάθε μεγαλόστομη συζήτηση περί ρουσφετιού θα μοιάζει με δύο ανθρώπους που διαπληκτίζονται μπροστά σε έναν καθρέφτη, κατηγορώντας ο ένας τον άλλον για την εικόνα που επιστρέφει.
Και πίσω από τον θόρυβο, ο Δήμος θα συνεχίζει να περιμένει σοβαρότητα.
